« حركت » در مكاتب مختلف فلسفى بحث تغير و حركت در عالم ، به انواع گوناگون در مكاتب فلسفى مورد كاوش و بررسى قرار گرفته است : الف در فلسفه صدرالمتألهين بحث از حركت به عنوان حركت در ذات و جوهره‌ى عالم طبيعت مطرح شده است . ب در مكتب فلسفى فلاسفه قبل از صدرا ، حركت فقط در چهار عرض از عوارض موجود در طبيعت ( وضع ، اين ، كمّ و كيف ) مورد بحث قرار گرفته است . ج متكلمان اسلامى ، عدم بقا و حركت در اعراض را به طور عام و در همه‌ى اعراض قائل‌اند و جواهر را ثابت ، و اعراض را متغير مىدانند . د عرفا ، موضوع تجدد و تبدّل امثال در سراسر عالم هستى ( خلقى و امكانى ) را مطرح كرده‌اند . ناگفته نماند كه هر يك از مكاتب مذكور ، به گونه‌اى بحث حركت را مطرح نموده‌اند كه با ديدگاه‌هاى ديگر مكاتب متفاوت است از اين رو ، به بيان فرق اين مكاتب با يك‌ديگر مىپردازيم : فرق مكتب صدرا و عرفا مسأله تجدد امثال و حركت جوهرى كه به ترتيب در مكتب عرفا و صدرا مطرح است ، با چند فرق از يك ديگر متمايز مىشوند : يكم بحث تجدد امثال درباره كل عالم امكانى جريان دارد ، ولى موضوع حركت جوهرى در هيولا و ماده عالم طبيعت است . دوم موضوع تجدد امثال در همه موجودات امكانى - اعم از ماده